ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္ဟာ ပုပၸါးေတာင္ကို အမွီျပဳလုိ႔ မႏၱေလးတုိင္း၊ ျမင္းၿခံခရိုင္၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းၿမိဳ႕နယ္ (ေက်ာက္ပန္းေတာင္း - မိတၱီလာကားလမ္းေဘး) မွာ တည္ရွိပါတယ္။ ပုပၸါးေတာင္ကုိ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္း အပူပိုင္းေဒသရဲ႕ အုိေအစစ္လုိ႔ ေခၚဆိုၾကပါတယ္။ ပုပၸါးေတာင္ပတ္လည္ သစ္ေတာ ဝါးေတာနဲ႔ ေအးျမတဲ့ ေရေျမ ေတာေတာင္ ကိုအမွီျပဳလုိ႔ ရြာေပါင္း ၂၇ ရြာရွိတည္ရွိပါတယ္။ (သမုိင္းအခ်က္လက္မ်ားအရ ဘာသာတရား ကိုင္းရွိဳင္း ရုိေသေသာ ပ်ဴလူမ်ိဳးတုိ႔၏ အဆက္အႏြယ္ဝင္မ်ား ျဖစ္နုိင္သည္)။ ပုပၸားလြင္ရြာ၊ ငါးရံ႕ကုန္းရြာ၊ ေက်ာက္တံခါးရြာ၊ ေျမာက္ေတာရြာ၊ ေတာင္ေပၚ(ေတာင္)ရြာ၊ ေတာင္ေပၚ (ေျမာက္)ရြာ၊ ရြာသစ္ကေလး၊ ဆင္ဆင္းရြာ၊ နတ္ကန္လည္(နဂါးလည္)ရြာ၊ လယ္က်င္းေကာင္းရြာ၊ ပ်ဥ္မႀကီးရြာ၊ ဆည္ရြာ၊ ေရွာ္ေတာရြာ၊ စီးမရြာ၊ ဘုိတဲရြာ၊ လြန္အုိင္ရြာ၊ ဝက္မေထာက္ရြာ၊ ေက်ာက္ပုံရြာ၊ ဒန္႕က်င္းရြာ၊ ကင္ပြန္းၿခံဳရြာ၊ ေညာင္ခ်ိဳင္း -၄၊ ေညာင္ ခ်ိဳင္း-၃၊ စုံကုန္းရြာ၊ ေညာင္ပင္ျဖဴရြာ၊ လဲဂရြြရြာ၊ လက္ပံအုိင္ရြာ၊ ေဂြးကုန္းရြာဆုိၿပီး အသီးသီ တည္ရွိၾကပါတယ္။
ပုပၸါးေတာင္မွ ဆင္းသက္လာတဲ့ ေခ်ာင္းေတြဟာ မုိးညိဳလာတာနဲ႔ လူျဖတ္မကူးရဲေလာက္ေအာင္ ေရစီးၾကမ္းပါတယ္။ ပုပၸါးေတာင္ ေျမာက္ဘက္ မွာ ဆင္ထဲဝေခ်ာင္း၊ လဲပင္႐ိုးေခ်ာင္း၊ ေတာင္ဘက္မွာ ေတာင္ဆင္းေခ်ာင္း၊ ေက်ာက္ပုံေခ်ာင္း၊ ပင္းေခ်ာင္း၊ အေနာက္ဘက္မွာ ပ်ဥ္းမေခ်ာင္း စသည္ ရွိၾကပါတယ္။ ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္ဟာ ပုပၸါးေတာင္မွ ေတာင္ဘက္ကုိ စီးဆင္းတဲ့ ေတာင္ဆင္းေခ်ာင္းနဲ႔ ေက်ာက္ပံုေခ်ာင္းကို ပိတ္ကာ တည္ေဆာက္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ (ဆည္တည္ေဆာက္ေသာခုႏွစ္ ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာရင္းဆိုင္ရာ အခ်က္လက္ကုိ သိသူမ်ား ေျပာျပေပးၾကပါခင္ဗ်ာ)။ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၿမိဳင္သာယာရြာ၊ စမ္းကုန္းရြာ၊ အိမ္အုိရြာ၊ စည္းကန္ရြာ၊ မုန္ငန္းရြာ၊ သရက္ေတာရြာ၊ ေပါက္ေတာ (အေရွ႕) ရြာ၊ ေပါက္ေတာ (အေနာက္)ရြာ ၊ မန္က်ည္းကုန္းရြာ၊ ေညာင္ပင္သာ၊ ရွားပင္လွရြာ၊ စည္သာရြာ၊ ေခ်ာင္းျခားရြာ၊ မင္းေဂါင္း (ေတာင္)ရြာ၊ မင္းေဂါင္း (ေျမာက္) ရြာ၊ ေအာင္ပေဒသာရြာ၊ ေအာင္ခ်မ္းသာရြာ၊ လက္ပန္က်င္း(သီးကုန္းရြာ+ေညာင္ရြာ+အလယ္ရြာ+ ေတာင္ရြာ)ရြာ၊ လယ္ႀကီးရြာ၊ အိုင္မင္းရြာ အစရွိသည့္ ရြာမ်ားမွ လယ္ယာ ဧကေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္မွ ေရကုိ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။
ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္တြင္ လက္ဝဲ ႏွင္ လက္ယာ ေရလြတ္ေျမာင္း ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ယခုႏွစ္မ်ားတြင္ ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္သည္ ေႏြရာသီမ်ားတြင္ သီးထပ္စုိက္ပ်ိဳးရန္ ေရေပးဝနုိင္မႈ နည္းပါလာ ခဲ့ပါတယ္။ အရင္ ႏွစ္ေတြက မွတ္မွတ္ရရ ၂၀၀၂-၂၀၀၄ ေလာက္က ေတာင္ေရ ေရေလွာင္ တမံႏွင့္ ေက်ာက္တခါး ေရေလွာင္ တမံအား တည္ေဆာက္ကာ ၾကက္ေမာက္ေတာင္ ဆည္အား ေရျဖည့္ရန္ စီစဥ္ေၾကာင္း ၾကားဖူးပါတယ္။ သတင္းစာမ်ားတြင္လဲ ဖတ္ဖူးပါတယ္။ ၄င္းအျပင္ မုန္ငန္းဆည္ မွ ေရလြဲေရမ်ား ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္သို႔ ေျမာက္ေဖာက္ကာ ေရလႊဲသည္ဟုလဲ ၾကားဖူးပါတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈ ရွိသလား မသိပါဘူး။ (သိရွိသူမ်ား ေျပာျပေပးၾကပါခင္ဗ်ာ)။ ယခင့္ ယခင္မ်ားကလဲ ၾကက္ေမာက္ေတာင္ ဆည္ ေရေနေရးအတြက္ မုိးေကာင္းေစရန္ ပုပၸါးေတာင္မွ စမ္းေပါက္မ်ားေရထြက္ေကာင္းေစရန္ သစ္ပင္အမ်ိဳးစားမ်ားစြာ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေၾကာင္း ဗဟုသုတ အျဖစ္ ဖတ္ဖူးပါတယ္။
ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္ဟာ ေႏြေရ မေပးနုိင္တာ အေတာ္ႀကာပါၿပီ။ အရင္တုန္းက အထက္ပါရြာမ်ား အားလံုး ေရရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အစုိးရ စိုင္ခင္းမ်ား ႏွင့္ ဆည္အနီးနားရွိ လယ္ဧကမ်ားေလာက္သား ေရေပးနုိင္ေၾကာင္းႏွင့္ ေႏြလယ္မ်ား ေရရရန္အတြက္ ေတာင္သူမ်ား အျငင္းပြားရသည္လဲ ၾကားဖူးပါတယ္။ လယ္ဧကမ်ားစြာ အတြက္ ေႏြေရေပးနုိင္ေရးအတြက္ လည္ဆည္ဝန္ႀကီးက အထက္ပါ ကဲ့သုိ႔ေသာ ေတာင္ေရတမံ ေက်ာက္တခါးတမံမ်ား တည္ေဆာက္စဥ္က ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္ လက္ေအာက္ခံမွ လူထုေျပာစကားေတြၾကားဖူးပါတယ္။ သိပၸံနည္းပညာ အေထာက္ထားခုိင္လံုမႈ မရွိေပမယ့္ ျဖစ္နုိင္မယ္လုိ သံုးသပ္မိပါတယ္။ ျဖစ္ပံုက ဒီလုိပါ။
ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္ဟာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာ ေဒသကို အက်ိဳးျပဲခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ကာလၾကာရွည္လာတာနဲ႔အမွ် ဆည္ေရေနအက်ယ္ဝန္း တိမ္ေကာလာတာ ရွိေကာင္းရွိပါမယ္။ မုိးေကာင္းတဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ဆည္ေအာက္ခံက ရြာမ်ား မ်က္ခံုးလႈပ္ၾကရပါတယ္။ သုိ႔ေပမယ့္ ဆည္ေဘာင္က လံုးဝခိုင္မာပါတယ္။ ေႏြေရာက္သည္ႏွင့္ ဆည္အတြက္ ေရအားနည္း ရသည္ကိစၥမွာ ျပသနာ ျဖစ္ပါတယ္။ မုိးေကာင္းေသာ္လဲ ေႏြလယ္ေရေပးနုိင္မႈ နည္းပါးျခင္းမွာ ဆည္ေရမေနေသာၾကာင့္ ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ပထမအခ်က္ျဖစ္တဲ့ ေရေနဧကမွာ ႏႈန္းအနည္ထုိင္ကာ ဆည္တိမ္ေကာလာျခင္းဟာ အနည္းငယ္သာ ျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေဒသခံေတြေျပာတဲ့ အခ်က္တခုက စဥ္းစားစရာျဖစ္ပါတယ္။ ဆည္ပိတ္ၿပီးခါစက ဆည္ေအာက္မွ ရြာမ်ား ပထမႏွစ္ ေရရွားပါးျခင္းႀကံဳခဲ့ရတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ငါႏွစ္ေလာက္ ၾကာတဲ့အခါ ဆည္ေအာက္က ရြာေတြျဖစ္တဲ့ မင္းေဂါင္း ေတာင္/ေျမာက္ ရြာေတြမွာ ေရကို လက္ယက္ ေဖၚနိုင္တဲ့ အေျခေနကိုျပန္ေရာက္လာပါတယ္။ ဆည္ေအာက္ အနည္းငယ္ေဝးကြာေသာ ရြာမ်ားလဲ ေရရလုိ႔ အဆင္ေျပ ေနျဖစ္ေနပါတယ္။ ယခုေနာက္ပိုင္း ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ေက်ာ္ႏွစ္မ်ားမွာ ဆည္ေရက ေႏြရာသီ လယ္ဧက အကုန္ေပးဖုိ႔ မလံုေလာက္ဖူးျဖစ္လာတယ္။ ေဒသခံေတြ ထင္ၾကတာက ဆည္ဟာ ေရေအာက္ ေရစီးေၾကာင္းေပါက္သြားတယ္။ ဆည္ေဘာင္ခုိင္မာေပမယ့္ ေရေအာက္စိမ့္ေၾကာ ျဖစ္ၿပီး ဆည္ေအာက္ ေညာင္ပင္သာရြာဘက္မွာ အရင္ကမရွိတဲ့ ေရစိမ့္စမ္းေတြေပၚလာတယ္။ မုိးတြင္းမုိေကာင္းလုိ႔ ေႏြမွာ လယ္ေရ ရနုိင္မယ္ မွန္းထားလဲ မရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ အျပည့္ရွိတဲ့ ဆည္ေရေတြက လူမျမင္နုိင္ေအာင္ ေျမေအာက္ ေရစိမ့္ေၾကာကေန ဆည္ထဲက ထြက္သြားၾကတယ္လုိ႔ ေဒသခံေတြက ယူဆ ေျပာဆုိေနၾကတယ္။ မည္သို႔ပင္ဆုိေစကာမူ ၾကက္ေမာက္ေတာင္ဆည္သည္ အိုမင္းရင့္ေ၇ာ္မႈေၾကာင့္ လယ္ေျမမ်ားအတြက္ ေရအျပည္အဝ မေပးနုိင္ေသာ္လဲ ပုပၸါးေတာင္အား စိမ္လန္းေစရန္ တဖန္ျပန္လည္ အက်ိဳးျပဳေနေပလိမ့္မည္။ အရာအားလံုး မၿမဲေသာ သေဘာတရားရွိေပမယ့္ ကၽြန္နဳပ္တို႔သည္ အညာေဒသ၏ အုိေအစစ္အား တည္ၿမဲရန္ ထိန္းသိမ္းၾကဖို႔ လုိအပ္ပါသည္။
ဆန္းဝင္း (ေက်ာက္ပန္းေတာင္း)
